AI-serieus inzetten: waarom 95% oppervlakkig blijft en hoe je dat verandert

De hype rond artificiële intelligentie (AI) wordt niet minder. De stroom overdreven positieve en negatieve berichten rondom AI blijven om de aandacht vragen. Zoals deze schokkende kop: “95 procent van de GenAI-pilots mislukt”. Maar klopt dat wel?

Recent MIT-onderzoek concludeert dat 95 procent van de AI-initiatieven faalt en dat slechts 5 procent werkelijk succesvol kan worden genoemd of in elk geval kan worden doorontwikkeld naar de productiefase in de organisatie. Deze conclusie was voor veel mensen de aanleiding om AI te veroordelen als een mislukte technologie.

Gebruik AI niet oppervlakkig

Maar wie het MIT-onderzoek goed leest, ziet dat de onderzoekers al de nodige nuance aanbrengen. Ook het Forbes-artikel MIT Finds 95% Of GenAI Pilots Fail Because Companies Avoid Friction van Jason Snyder over de conclusies van dit MIT-onderzoek laten zien dat de werkelijkheid genuanceerder is. Het gaat niet om falen, maar om oppervlakkigheid.

95 procent van de GenAI pilots vertrouwt op generieke tools, die goed genoeg zijn voor demo's, maar kwetsbaar zijn in workflows. Ze zitten vast in een modus van hoge acceptatie en lage transformatie.

Zoek de wrijving op

5 procent is juist ontworpen voor wrijving. Ze integreren GenAI in hoogwaardige workflows, integreren diep en leveren tools met geheugen en leercirkels. Dat is waar de return on investment (ROI) zit.

De gegevens zijn duidelijk: slechts 5 productie van de aangepaste GenAI-tools overleeft de sprong van pilot naar productie, terwijl generieke chatbots een acceptatiegraad van 83 procent halen voor triviale taken, maar vastlopen zodra workflows context en aanpassing vereisen.

Zorg voor toegevoegde waarde

Organisaties die AI alleen inzetten voor het automatiseren van eenvoudige taken of het plaatsen van chatbots op gestructureerde content, halen niet het volledige potentieel uit deze technologie. De echte vraag is: hoe zorg je ervoor dat AI écht waarde toevoegt?

Forbes en MIT benadrukken dat het verschil tussen succes en “mislukking” zit in de diepgang van de aanpak. De 5 procent die wél slaagt, doet dat niet door frictie te vermijden, maar door het te omarmen als een kans om te leren, processen te herontwerpen en systemen te bouwen die meegroeien met de organisatie.

Omarm de frictie

Het artikel van Jason Snyder in Forbes benadrukt dat succesvolle AI-implementaties juist frictie omarmen – weerstand die leert, aanpast en waarde creëert. De 5 procent die wél slaagt, integreert AI in kernprocessen, bouwt systemen die leren van feedback, en past workflows aan in plaats van alleen maar een laagje technologie toe te voegen. Deze organisaties zien AI niet als een 'quick fix,' maar als een katalysator voor diepgaande verandering.

Het MIT-onderzoek bevestigt dit: de meeste organisaties blijven hangen in de “adoptie zonder transformatie”-valkuil. Ze gebruiken generieke tools zoals ChatGPT voor eenvoudige taken, maar die leveren geen structurele verbetering op. De echte winst zit in het inbedden van AI in complexe, waardevolle processen.

Jason beschrijft drie vormen van frictie: menselijke frictie, organisatorische frictie en technische frictie. Deze fricties zijn volgens Jason geen fouten om te elimineren, maar een kracht om voor de ontwerpen met behulp van AI.

AI is meer dan automatisering

AI kan veel meer dan alleen taken automatiseren of chatbots inzetten voor gestandaardiseerde content. Het gaat om het herontwerpen van processen, het leren van data, en het creëren van adaptieve systemen die meegroeien met de organisatie. Dat vraagt om een andere aanpak:

• Diepgaande integratie: AI moet deel uitmaken van de kernprocessen, niet een losstaand hulpmiddel zijn.
  

• Leren en aanpassen: Systemen moeten feedback opnemen, context onthouden en zichzelf verbeteren.
  

• Frictie als hefboom: Weerstand – of het nu technisch, organisatorisch of menselijk is – is geen obstakel, maar een signaal dat je op de goede weg bent. Het dwingt je om na te denken over wat écht waarde toevoegt.

Digitale volwassenheid: de basis voor succes

Wie AI serieus wil inzetten voor een succesvolle digitale transformatie begrijpt al snel dat er meer nodig is dan alleen de technologie inzetten. Bij TIMAF weten we dat digitale volwassenheid essentieel is voor succesvolle technologie-adoptie.

Ons digitale volwassenheidsmodel helpt organisaties om niet alleen tools te implementeren, maar ook de cultuur, processen en vaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor echte transformatie. AI is daarbij geen doel op zich, maar een middel om strategische doelen te bereiken.

AI inzetten? Dan ook de processen aanpakken

De kunst is om te weten hoe je van oppervlakkige AI-toepassingen naar echte transformatie gaat. Een van die stappen is het aanpakken van de bestaande processen.

Onze procesmanagementtraining leert teams hoe ze AI kunnen inzetten om processen te optimaliseren, in plaats van alleen maar te digitaliseren. Het gaat om het herdefiniëren van werkstromen, het meten van impact, en het continu verbeteren van processen. Dat is waar de 5 procent die wél slaagt zich op richt.

Van oppervlakkig naar impactvol

Hoe zorg je ervoor dat jouw organisatie bij die 5 procent succesvolle AI-initiatiefnemers hoort?

1. Begin met een duidelijk doel: Wat wil je bereiken met AI? Gaat het om efficiëntie, innovatie, of klantwaarde? Zorg dat AI aansluit op je strategie.
   

2. Kies voor diepgaande integratie: Zet AI in op plekken waar het écht verschil maakt – niet alleen in de front office (de klantlaag), maar ook in de back office (de organisatielaag), waar complexe processen liggen.
   

3. Investeer in leren en aanpassen: Kies systemen die feedback opnemen en zichzelf verbeteren. Statische tools leveren geen duurzame waarde.
   

4. Betrek je team: AI is geen IT-project, maar een organisatiebrede verandering. Zorg voor draagvlak en train medewerkers om met de nieuwe systemen te werken.
   

5. Meet wat ertoe doet: Succes zit niet in het aantal logins, maar in het aantal processen dat écht beter wordt.

Conclusie: AI verdient een serieuze aanpak

De boodschap is duidelijk: AI kan een game-changer zijn, maar alleen als je het serieus neemt. Dat betekent verder kijken dan chatbots en automatisering, en investeren in systemen die leren, groeien en waarde creëren. Bij TIMAF helpen we organisaties om die stap te zetten – van oppervlakkig naar impactvol.

Vraag jezelf af: ben jij klaar om bij die 5 procent te horen?

Wil je meer weten over hoe je AI strategisch kunt inzetten? Neem contact op via info@timaf.nl of bekijk ons trainingsaanbod.